IN BALANS MET CHRIS - LOVE JOURNEY TANTRA

Tantra of the heart

IN BALANS MET CHRIS - LIFE JOURNEY MASSAGE

IN BALANS MET CHRIS - LIFE JOURNEY AYURVEDA

Ayurveda - Kennis van leven

Depressie

Bij een depressie is je gemoedstoestand gedurende langere tijd droevigneerslachtig en leeg. Een dip hebben en af en toe eens somber, down of treurig zijn, maakt deel uit van het leven, maar bij een depressie blijft de somberheid aanhouden en is door niets meer te beïnvloeden. Mensen met een depressie hebben nergens meer belangstelling voor en beleven geen plezier meer. Hun hele bestaan wordt beheerst door somberheid. Ze missen de energie om nog iets te ondernemen.

Definitie

Dikke Van Daele: 'gedrukte' gemoedstoestand: is wel bedrukte gemoedsstemming (weinig vreugde)…!  Bij een depressie is je gemoedstoestand gedurende langere tijd droevig, neerslachtig en leeg. Een dip hebben en af en toe eens somber, down of treurig zijn, maakt deel uit van het leven, maar bij een depressie blijft de somberheid aanhouden en is door niets meer te beïnvloeden. Mensen met een depressie hebben nergens meer belangstelling voor en beleven geen plezier meer. Hun hele bestaan wordt beheerst door somberheid. Ze missen de energie om nog iets te ondernemen.

Het gaat dan dikwijls van kwaad tot erger: alles wordt uitzichtloos.  Er zijn vaak lichamelijke klachten en problemen in de omgang met anderen en de rest van de wereld. Depressie verstoort de dagelijkse activiteiten, het dagelijks functioneren, zowel thuis, op het werk als in de vrije tijd. Zelfmoordgedachten komen vaak voor bij depressie, en mogen nooit zo maar weggewuifd worden, of afgedaan worden als “aandachttrekken”. Een depressie heeft geen eenduidige oorzaak. Het is ook niet te voorspellen wie een depressie zal krijgen. Er zijn zowel psychische, als biologische en sociale factoren van invloed op het ontstaan van een depressie (daarover meer, lees verder).

Vlaanderen telt één van de hoogste zelfmoordcijfers van Europa. Nu al is depressie wereldwijd de vierde grootste oorzaak van ziekte en invaliditeit... Cijfers bewijzen dat veel landgenoten, waaronder ook jongeren, geen uitweg meer zien... 

De twee belangrijkste kenmerken van een depressie zijn:

  • Een psychopathologische toestand die gekenmerkt wordt door een ziekelijke, sombere, depressieve stemming en / of een gevoel van leegheid en aanhoudende neerslachtigheid, vaak gepaard gaande met geremdheid in denken en in handelen…
  • Het verlies van interesse en plezier in het dagelijkse leven…. Blokkering van de levensenergie waardoor de drang tot handelen in de omgeving, evenals het enthousiasme en de bezieling waarmee het handelen gepaard gaat, sterk is afgenomen.

De persoon wordt uitgenodigd (om uit de slachtofferrol te stappen), of zelfs gedwongen naar zichzelf te kijken naar wat onafgewerkt is blijven liggen. Een toevoeging op spiritueel niveau dan, is dat depressie een kans is op groei en bewustwording… . Depressie staat in de top tien van aandoeningen, die de kwaliteit van leven aantasten.  Het is hiermee één van de meest voorkomende stemmingsstoornissen.

Algemeen diagnostisch beeld

1. Mentale symptomen 

De depressieve stemming is gekenmerkt door vooral negatieve gevoelens. Het is een gevoel niets meer te voelen en daar toch onder te lijden. Niet willen opstaan, thuis blijven met de gordijnen dicht, niemand willen zien, slecht slapen, onregelmatig eten, moe zijn en geen uitweg zien. 

Verandering van de gedachten: 

  • Concentratieproblemen, moeilijk nadenken en fouten maken
  • Interesseverlies…                                                                          
  • Problemen met het geheugen…                                                        
  • Piekeren en moeilijk beslissingen kunnen nemen…                            
  • Sombere gedachten die soms uitmonden in denken aan dood of zelfdoding...
  • Alles negatief zien…                                                                 
  • Pessimisme…                                                                                           
  • Een hopeloos gevoel en de toekomst somber zien…

2. Emotionele symptomen

Vaak hebben mensen met depressie in meer of mindere mate last van angst- en schuldgevoelens. 

Veranderingen in het gedrag: 

  • Tot niets meer komen… zich niets meer realiseren…                      
  • Vertraagd denken en besluitloosheid…                                             
  • Rusteloos zijn of juist traag zijn…. men is onrustig, veelal inwendig, maar soms gaat men ook doelloos rondlopen…                                           
  • Sociaal geïsoleerd geraken… terugtrekbewegingen… zich afzonderen… men gaat minder spreken… (druk zit te hoog…)                                              
  • Men is minder expressief… eerder geremd… Veranderingen op gevoelsvlak: 
  • Een heel somber, zwaarmoedig en verdrietig gevoel.     Sommige mensen met een depressie voelen helemaal niets meer…                                            
  • Het leven niet de moeite waard vinden om geleefd te worden…     
  • Wanhopig zijn…                                                                                 
  • Gevoel van waardeloosheid en / of overmatige schuldgevoelens
  • Minderwaardigheidsgevoelens...                                                         
  • Verlies aan interesse of plezier in de dingen. men vindt niets meer aan activiteiten die men vroeger fantastisch vond…                         
  • Onverschillig zijn… prikkelbaar zijn…                                                      
  • Niet meer kunnen genieten. Niets spreekt nog aan (gebrek aan levensvreugde)…                                                                       
  • Droefheid… OFwel… kan men niet meer wenen (onderdrukken van…) 
  • Angst… angst om te mislukken, angst voor ziekte (innerlijke onrust…!).

3. Lichamelijke symptomen

Bij depressie kunnen er lichamelijke symptomen optreden, zoals in- en doorslaapproblemen, verminderde energie, droge mond en/of verstopping en kunnen zich motorische en/of cognitieve stoornissen voordoen. Voorbeelden van cognitieve stoornissen zijn ondermeer verminderde concentratie en vergeetachtigheid. 

Veranderingen in het lichaam: 

  • Moeilijke slaap / slapeloosheid… sommigen raken moeilijk in slaap of worden vroeg wakker,     en raken dan niet meer in slaap. Anderen slapen veel meer dan vroeger     (biologische klok is verstoord)…  
  • Verlies van eetlust of eetproblemen ! Het eten smaakt niet meer zoals vroeger.     Anderen hebben juist voortdurend honger en vooral trek in zoet (kan beide zijn) 
  • Vermagering of gewichtstoename… 
  • Spijsverteringsproblemen… de spijsvertering ligt overhoop, men voelt zich misselijk,     een opgeblazen gevoel…     Spijsvertering staat voor symptoom niet meer kunnen verwerken / er ligt iets op de maag… 
  • Trage darmwerking… men kan moeilijk naar toilet…     (Darmen = vasthouden / niet kunnen loslaten…) 
  • Weinig energie of vermoeidheidsklachten… gevoel van uitputting, zeker na een inspanning… 
  • Kortademigheid… lage bloeddruk, duizeligheid… 
  • Frigiditeit, impotentie… minder zin in seks…  
  • Hoofdpijn… spierpijn… heel het lichaam doet pijn… 
  • Sombere blik, tragische gelaatsexpressie (weinig vreugde)…

Algemeen psychisch welbevinden:  

Vrouwen blijken zich over het algemeen  psychisch minder goed te voelen dan mannen: ze zijn doorgaans emotioneler, en hebben meer last van gemakkelijk wenen, nood aan bevestiging, slaapproblemen, schuldgevoelens en prikkelbaarheid.

Soorten depressies

1. Endogene of constitutionele depressie

Een endogene of constitutionele depressie ontstaat van binnen uit met genetische predispositie….  dwz.: karmisch, voorbestemd, uw aanleg (genetisch bepaald)… Later is men gaan spreken van vitale depressie, als gevolg van psychische jeugdtrauma’s gekenmerkt door verlatenheid en hopeloosheid.

Een vitale depressie is een aangeboren vorm van depressie met in de regel een cyclisch verloop, waarbij alle levensverrichtingen, zowel motorisch als psychisch, zijn geremd, vaak gepaard gaande met onredelijke angst en waanideeën.

Er zijn 4 verschillende functies verstoord: 

a) De gemoedstoestand: pessimisme, teneergeslagenheid

 b) De gedachteninhoud: zelfminachting, mislukking 

c) De wilskracht en handelingsvermogen: vertraagde motoriek en reakties 

d) Vegetatieve (groei betreffende) en hormonale functies : geen eetlust, obstipatie, droge mond, geen sekslust, menstruatiestoornissen…

2. Organische depressie

Een organische depressie ontstaat als gevolg van lichamelijke aandoeningen : hersentumor, schedeltrauma, slecht werkende schildklier, slecht werkende bijnierschors met als gevolg lage bloeddruk en lage suikerspiegel, tekort aan vitamine B12… als gevolg van lichamelijke kwetsuren zoals bv. een been kwijt door een ongeval…

3. Exogene of reaktieve depressie

Een exogene of reaktieve depressie ontstaat als gevolg van een actuele traumatische gebeurtenis in het leven van de kliënt. De kliënt is niet in staat de gebeurtenis te verwerken. Het rouwproces wordt pathologisch. Als gevolg van een sociale oorzaak met langdurige ‘negatieve’ stress zoals een sterfgeval, een echtscheiding, werkverlies, verlies van geliefde partner, een financieel verlies… OF als gevolg van een trigger uit de omgeving zoals een erge kwetsing, gebrek aan liefde…. Allemaal gebeurtenissen die de eigen oplossingsmogelijkheden van het individu overschrijden. 

Opmerking : deze onderverdeling is kunstmatig. Dikwijls gaat het hier om mengvorm. Mens en omgeving staan in voortdurende interactie met elkaar.

4. Kubler Ross : de terugwerkende en de voorbereidende depressie

Een terugwerkende depressie ontstaat als gevolg van een onverwerkt geleden verlies…. Onderdrukte emoties kunnen ook een trigger zijn…! Een voorbereidende depressie ontstaat als gevolg van een verwacht toekomstig verlies. Negatieve anticipatie op de toekomst. Men verwacht een verlies van bv. een terminaal zieke partner, men verwacht werkverlies…. Gevoelens van hopeloosheid, opgeven, men gaat de toekomst somber inzien.

5. Andere vormen van depressies (eerder wetenschappelijk erkend)

a) Chronische depressie:

Een chronische depressie is een langdurige of steeds terugkerende depressie. Meestal van constitutionele aard. OF : winterdepressies (in die zin van blijvende, dagdagelijks)… Ofwel met ups en downs bv. winterdepressies (heeft te maken met licht - symboliek : donkere, duistere dagen!). De aandoening heeft te maken met de seizoensvariaties in licht waardoor onze biologische klok verstoord raakt en niet meer 'gelijk loopt' met het daglicht. De moeilijkste maanden zijn doorgaans januari en februari.

b) Postnatale depressie:

Een postnatale depressie komt voor bij vrouwen na de geboorte van een kind. Het verlaten door het kind van de moederbuik wordt door de moeder als een leegte ervaren.   De moeder wordt ‘geconfronteerd met de leegte’… en het besef komt voor welke verantwoordelijkheid ze komt te staan (kan weerstand zijn op verantwoordelijkheid). Kan ook ‘geconfronteerd worden’ zijn met de moederliefde die ze zélf als kind gemist heeft…!  

c) Geagiteerde depressie:

Een geagiteerde depressie betekent : de ‘patiënt’ is motorisch zéér onrustig als gevolg van angstgevoelens. De patiënt loopt voortdurend te ijsberen en valt iedereen lastig met eindeloos zelfbeklag. Het tegenovergestelde van lusteloosheid… aver-actief zijn, ijsberen, over en weer lopen… hyper-kinetisch (hoge bloeddruk). Een voortdurende onrust waar de kliënt gaan blijf mee weet. Een voortdurend negatief denken.

d) Uni- en bipolaire depressie:

Bipolair betekent manisch depressief. Depressieve periodes worden afgewisseld met periodes van over-activiteit. Motorische onrust. Sterke mentale versnelde activiteit. Snelle gedachtenvlucht. Geen concentratie mogelijk. Dikwijls als ontkenning van rouw en separatiebeleving (scheiding, afscheiding). OF : een stemmingsstoornis tussen twee extreme polen: perioden van euforie worden afgewisseld door depressieve perioden. Vroeger werden de patiënten dan ook wel manisch-depressief genoemd. Soms kan die schommeling meerdere malen per jaar optreden. De ernst van de stoornis kan zeer sterk variëren. De oorzaak of oorzaken van de afwijking zijn nog steeds duister. Naar schatting lijden tienduizenden mensen in België aan deze aandoening, die hun normale functioneren ernstig belemmert, maar die met geneesmiddelen vrij goed onder controle kan worden gehouden.

Meestal begint de stoornis bij jonge mensen, maar de stoornis kan ook achter in de dertig voor het eerst optreden. Naar schatting zou ong. 1% van alle volwassenen vanaf 16 jaar en ouder in minder of meerdere mate last hebben van een bipolaire stemmingsstoornis. De stoornis komt voor in alle sociale klassen en komt evenveel voor bij vrouwen als bij mannen. Een typische bipolaire stoornis (type 1) wordt gekenmerkt door afwisselende episoden van (ernstige) depressie en manie. Tussen die episoden functioneert men volkomen normaal, al blijven bij een aantal patiënten constant lichte verschijnselen aanwezig.

e) Latente depressie:

Een latente depressie is een depressie die op de loer ligt. Er is enkel nog een kleine trigger nodig uit de buitenwereld…

f) Verdoken depressie:

Een verdoken depressie is eigenlijk een 'maskerade' van vreugde om emotionaliteit en verdriet weg te stoppen…!

De medische therapie

1) Symptomatisch denkmodel : 'het symptoom móet bestreden worden...' 

De dag van vandaag wordt een depressie vaak bestreden met anti-depressiva.   Terwijl medicatie vaak leidt tot mentale verslaving… (beeld : 'ik ga het niet halen als ik mijn medicatie niet neem').

Anti-depressiva maken de patiënt 'afhankelijk'. Bruusk stoppen met medicatie kan leiden tot neveneffecten.  Verder kunnen anti-depressiva zware lever- en nierbeschadigingen teweeg brengen.  Op de bijsluiter staan naast de 'aangewezen eigenschappen', héél wat bijwerkingen... DOCH vaak kan anti-depressiva in acute crisistoestand aangewezen zijn, in combinatie dan met het hervinden van de juiste energiebalans.

2) Toedienen van medicatie: 

De psychofarmaca : verhogen het gehalte aan serotonine en noradrenaline. Dit zijn neurotransmitters die een stimulerende werking hebben op de informatieoverdracht tussen de zenuwbanen. Ze zetten de patiënt aan tot aktie vb. tofranil, ryptizol, sacotex, lithiumzouten….

De neuroleptica : hebben een kalmerende werking vb. de tranquillizers : valium, seresta, temesta, xanax, prozac, xeroxat en serlain (wordt zelfs al toegediend aan kinderen beneden de zes jaar). Klassieke medicatie kan aangewezen zijn in acute crisistoestand, dóch kan nooit tot volledige genezing leiden. Psychische oorzaken dienen aangepakt te worden.

3) Lichttherapie:

Net als dieren zijn mensen gevoelig voor de veranderingen in daglicht veroorzaakt door de seizoenswisselingen. Veel mensen merken dat ze meer eten en slapen tijdens de winter; ze hebben onverklaarbare stemmingswisselingen en kunnen zich moeilijk concentreren of kunnen hun bed niet uitkomen. Sommige mensen krijgen overmatig veel trek in 'troost-eten' dat rijk is aan suiker en koolhydraten, zoals pasta en chocola. Zij komen daardoor ook vaak een paar kilo's aan in de winter.

Veel medische wetenschappers zijn het erover eens dat een gebrek aan licht, d.w.z. licht met een bepaalde intensiteit, ons minder energiek kan doen voelen. Hoewel er nog steeds gezocht wordt naar het precieze verband, is er overtuigend bewijs dat regelmatige blootstelling aan een extra hoeveelheid helder licht ons positiever en energieker doet voelen. Er bestaan een aantal theorieën over de manier waarop helder licht biochemische veranderingen in ons lichaam veroorzaakt en hoe dit van invloed is op ons welbevinden.

Andere onderzoeksrapporten relateren winterblues (winterdepressies) aan een onvermogen om onze biologische klok in de winter bij te stellen. In het dagelijks leven zijn wij echter gedwongen een strak schema van 24 uur per dag te volgen. In de winter zijn mensen die gevoelig zijn voor de vermindering van licht niet in staat om het ontbrekende uur te compenseren.  Ook wordt beweerd dat licht en donker invloed hebben op serotonine, een neurotransmitter die onze stemming, ons hongergevoel en onze energieniveaus regelt, en op de productie van het hormoon melatonine. Een gebrek aan daglicht kan leiden tot een overmatige productie van melatonine, waardoor we ons slaperig kunnen gaan voelen.

4) Kruidentherapie:

Kruidentherapie baseert zich op het feit dat je lichaam ziek wordt door een onevenwichtigheid. Met de kruiden probeert de therapeut de onderliggende redenen voor dat on-evenwicht op te lossen. Dat is helemaal anders dan de westerse geneeskunde, die baseert zich op het wegnemen van de symptomen van een ziekte door medicatie. Kruidentherapie is anders dan de snelle westerse geneeskunde. Ze werken trager, maar zijn effectiever op lange termijn. Ze moedigen het lichaam en geest aan een balans te vinden. Veel hangt ook af van je eigen motivatie om een gezonde levensstijl te volgen, je moet ook naar je lichaam leren luisteren. Kruiden in het algemeen brengen je lichaam tot rust op een subtiele maar grondige manier.

5) Bachbloesem, homeopathie, etherische oliën… 

Homeopathie heeft geen basis in de wetenschap : het gebruik werd in 1994 door de National Council Against Health Fraud bestempeld als kwakzalverij.  Andere alternatieven kunnen zijn : slaaptherapieën, toevoeging van mineralen zoals : ijzer, fosfor, calcium…. Ook vervanging van koffie, zoutarme voeding…!

 In de psychotherapie

  1. Biologische voeding nuttigen om het vitaminetekort aan te vullen (B6 en B12) 
  2. Fruit eten (banaan, meloen, ananas : hoog serotonine-gehalte) 
  3. Toevoeging van mineralen (ijzer, fosfor, calcium…) 
  4. Zout- en eiwitarme voeding 
  5. Rauwkost en vruchtensappen 
  6. Koffie vervangen door granenkoffie of kruidenthee (hevige hoofdpijn en migraineaanvallen zijn vaak de oorzaak van een teveel aan koffie) 
  7. Geen geraffineerde suikers, wél vruchtensuikers…! 
  8. Een natuurlijke, rustige omgeving opzoeken (bos, bomen, de natuur) 
  9. Loszittende, gemakkelijke kledij dragen (niet ingesnoerd)… 
  10. Waterbehandelingen : eerst koude douche, daarna een warm bad met relaxerende kruiden 
  11. Voldoende lichaamsbeweging : agressie tot expressie brengen via het lichaam 
  12. Vermijding van overdreven lawaai 
  13. Voldoende nachtrust nemen 
  14. Uiten van emoties… 
  15. Onafgewerkte dingen afmaken in je leven 
  16. Dingen doen die je graag doet, en waar je goed in bent… 
  17. Leren ont-'moeten' (ont-plichten). De zorg voor anderen transformeren in liefdevolle zelfzorg…! 
  18. Minder hoge doelen in je leven stellen… 
  19. Stel meerdere doelen in je leven… 
  20. Neem verantwoording voor eigen behoefte aan warmte en tederheid.        Sta een knuffel toe en durf hem ook te vragen…! Behoeftes toe laten…!
  21. Grote schoonmaak houden, letterlijk en figuurlijk…! 
  22. Kamer of huis vernieuwen, misschien wel verhuizen… veranderingen doorvoeren! 
  23. Dialoog aangaan met je onbewuste ik als spiritueel raadgever… 
  24. Verdiep je in je dromen… welke boodschappen geven ze je door? 
  25. Hanteer positieve gedachtekracht…! 
  26. Doe stiltemeditaties, momenten van bezinning inlassen…        om in contact te komen met je diepe zelf… 
  27. Doe geregeld een liefdesmeditatie waarbij je in de eerste plaats liefde leert sturen naar jezelf… 
  28. Laat je schuldgevoelens los en vergeef jezelf. Vergeef ook anderen die je pijn hebben gedaan…! 
  29. Bidden… 
  30. Het (zon-)licht opzoeken…

Verder nog: 

  1. Structuur inbouwen, discipline…! 
  2. Awareness technieken, contact met het lichaam… (bv. massage), dans- en beweging 
  3. Jezelf eens extra verwennen met sauna, bubbelbad, stoomcabine… 
  4. Grotere rustpauzes inlassen, vakantie!

 Oorzaken van depressie

  • Gebrek aan eigenwaarde en eigenliefde (onvoldoende kunnen opkomen en zorgen voor zichzelf)… Komt voort uit gebrek aan liefde tijdens de kindertijd...
  • Minderwaardigheidsgevoelens… dwangmatig geven om nog meer liefde terug te krijgen (een bodemloos vat)…
  • Negatief zelfbeeld : 'ik ben waardeloos', ik kan niets, niemand houdt van mij… Vernedering en afwijzing zijn hier de grootste oorzaak. 
  • Sterke invloed van het onderdrukte gedeelte van de persoonlijkheid : de schaduw...'ik moet presteren, anders krijg ik geen liefde' (voor zichzelf kiezen, genieten, ook egoïsme, zitten in de schaduw). 
  • Sterke materiële en emotionele afhankelijkheid. Sterke drang naar zelfbevestiging. Grote nood aan liefde en waardering van de ander. Men kan niet zonder de ander. Vooral héél sterk bij vrouwen. Afhankelijkheid (eigen geluk hangt af van de ander), een té sterke en té emotionele binding, ‘eigen vrijheid’ ten koste van…
  • Verslaving aan perfectionisme. Een zeer hoog onbereikbaar doel stellen. Geeft meestal een gevoel van mislukking. Vooral bij mannen (komt ook vaak voor bij vrouwen). Lat té hoog leggen, nog té bevestiging zoekend…
  • Koppelen van eigenliefde en eigenwaarde aan prestatie. De rigide structuur, 'ik moet liefde verdienen'…
  • Taboes op elke vorm van genieten en zelfvoldoening…Genieten zit in de schaduw, 'ik moet presteren, anders krijg ik geen liefde'...
  • Steeds de moeilijke weg nemen als de gemakkelijke voor het grijpen ligt…Typisch voor de lijderstructuur : een onbewust lijden, 'ik moet pijn voelen', voor de masochist is dat de weg naar ‘genot’…
  • De angstige rigide persoonlijkheid die gevangen zit in eigen normen…Eigen conditionering : 'ik krijg pas liefde en erkenning als ik iets doe of terug doe' (angst voor nog meer afwijzing)…
  • Geen afscheid kunnen nemen. Niet kunnen loslaten. De pijn niet kunnen toelaten uit angst voor lijden. Dit resulteert in onderdrukt psychisch lijden… Eindeloos blijven vasthouden, té gehecht zijn…
  • Retroflectie = tegen zichzelf gekeerde agressie…‘zichzelf op de kop slaan’… (negatief zelfbeeld)…
  • Het niet vinden van het uiteindelijke levensdoel. Gebrek aan zingeving.bv. bij een mid-life crisis… het leven is een illusie… geen zin meer hebben. Betreft ook zaken die jaren onderdrukt geweest zijn.
  • Het ontvluchten van elke vorm van verantwoordelijkheid uit angst voor straf of afwijzing… waardoor het zelfbeeld steeds negatiever wordt… Ook eigen verantwoordelijkheid nemen…
  • Beperkte innerlijke of morele draagkracht betreft het nemen van verantwoording voor eigen stukken. Beperkt inzicht in eigen patronen. Gevaar als er 'schaduw'stukken naar boven komen, bv. 'men dacht goed te zijn, en plots stuikt dat kaarthuisje in elkaar' (zelfbeeld van ‘de goede mens’ gaat eraan)…
  • Depressie als onbewust en onderdrukt protest tegen aangedaan onrecht. De rebel zit in de schaduw… Het slachtoffer uithangen (onbewuste manipulatie)
  • Depressie als gevolg van het niet kunnen omgaan of aanvaarden van de liefdeloosheid van de samenleving die dikwijls is gebaseerd op macht en machtsmisbruik…Komt vaak voor bij mensen die met macht of met een autoriteitsconflict geconfronteerd geweest zijn in de kindertijd.

Sommige mensen hebben nu eenmaal een verhoogde kans om een depressie te krijgen, bijvoorbeeld:

  • mensen tussen de 25 en 55 jaar  
  • vrouwen (twee keer zoveel kans op een depressie dan mannen)  
  • kinderen van ouders met een depressie  
  • mensen uit een lagere sociale klasse (door opleiding, werk) of uit een minderheidsgroep, zoals allochtonen  
  • mensen die ingrijpende/ontwrichtende levensgebeurtenissen hebben meegemaakt (bv. mishandeling / verwaarlozing / verlies), of door een verkeersongeval (fysieke beperking), of door ziekte   
  • vooral mensen die in hun leven heel veel hebben meegemaakt of 'moeten' verdragen (de masochist), hebben meer kans op een depressie. 

Vooral angststoornissen en het gebruik van verslavende middelen als tabak, alcohol en drugs, komen vaak voor in combinatie met een depressie. Bij een depressie zijn de vier kernemoties, nl. angst, agressie, verdriet en vreugde  onderdrukt (emotionele onderdrukking). 

Verder is het bij een depressie zo, dat er meerdere oorzaken zijn (en niet één). Het is een samenspel waarbij de ene oorzaak al wat meer gewicht in de schaal legt dan de andere. Er zijn zowel interne, als externe aspecten die een rol spelen in de ontwikkeling van een depressie.  bv. extern proces : werkverlies (een feit dat gebeurd) bv. intern aspect : het intern proces, hoe de kliënt daarmee omgaat, en hoe de kliënt daar tegen aan kijkt…!

Houding van de omgeving

De omgeving : 'je bent niet alleen…' Niet alleen jij lijdt onder de depressie, de mensen in jouw omgeving lijden mee. Daar staat men veel te weinig bij stil. Dikwijls begrijpt de omgeving er niets van. Pogingen om jou op te vrolijken helpen niet. Adviezen als ‘kop op, morgen schijnt de zon weer’ of ‘probeer toch wat meer je best te doen’ werken averechts, zoals al die andere goedbedoelde adviezen. Deze medaille heeft ook een positieve kant: je staat gelukkig niet alleen met je depressie. De mensen in je omgeving kunnen veel betekenen voor iemand met een depressie. Familie en/of vrienden kunnen veel doen om iemand met depressie te helpen. Alleen is het zo dat iemand met een depressie soms heel lang (of veel te lang) wacht vooraleer uit te reiken.

Misvattingen en vooroordelen over depressie… Vele mensen zien depressie als aanstellerij of hebben geen begrip voor deze aandoening. Deze misvattingen kunnen depressieve patiënten veel schade berokkenen en hen in een totale isolatie duwen. De manier waarop de omgeving reageert op een depressieve patiënt doet soms meer kwaad dan goed, en dit komt meestal door een tekort aan begrip van en kennis over deze ziekte.  Er is écht nood aan een effectieve degelijke behandeling, en hoe men als omgeving een depressieve patiënt kan steunen en begripvol benaderen.

Hieronder enkele tips voor de omgang met iemand met een depressie:

  • De depressieve patiënt geeft een ernstig signaal naar zijn ziekelijk en ziekmakende omgeving. Durf dieper te gaan kijken… dan alleen het ziektebeeld…
  • Neem de depressieve patiënt ernstig en de symptomen ‘au sérieux’. Toon begrip voor deze persoon. Begrip, sympathie en een luisterend oor zijn het belangrijkst!
  • Beschouw hem/haar niet als een psychiatrisch geval. Niet gaan 'etiketteren'… ook al krijg je misschien niet direct een positieve reactie terug…
  • Luister onbevooroordeeld en richt je op de oorzaken ipv. op de symptomen.
  • Vermijd mensen met negatieve invloed (zuigend / teek-energie). Waak over je positiviteit…!
  • Blijf zelf positief en enthousiast... eerlijk, oprecht, zuiver en puur…
  • Uit zelf je gevoelens, geef het voorbeeld. De ‘openheid’ van de omgeving kan wonderen doen…
  • Moedig elke vorm van expressie aan. Geef de depressieve patiënt geleidelijk aan taken, of opdrachten…
  • Overbrug de besluitloosheid van iemand met een depressie. Ga desnoods samen iets eenvoudigs doen (bv. wandelen).
  • Biedt geen overdreven hulp. Nodig uit tot actie…! Gevaar = de omgeving gaat zorgen voor (het helper syndroom). De kliënt wordt afhankelijk van zijn omgeving en verwacht dat anderen het gaan doen voor hem/haar…
  • Opgepast voor rol-bevestiging! Ga niet in op een negatieve manier van aandacht vragen…. Partnerrelaties zijn vaak spiegels. Wat de ene spiegelt, daar kan de ander ook iets van leren…!

Dr. Laing: "Gezinnen, scholen en kerken zijn de slachthuizen van onze kinderen; universiteiten en andere oorden zijn de keukens waar het vlees bereid en voorbereid wordt.  Vanaf zijn geboorte wordt het kind onderworpen aan geweld, wat mensen “liefde” noemen, zoals ook zijn ouders en de ouders van de ouders dit hebben meegemaakt. Dit geweld wordt voornamelijk gebruikt om het essentiële van de ontwikkelingskansen te verwoesten, en over het algemeen lukt dat heel goed. Als het kind dan 15 jaar is, en zijn identiteit verder dient te ontwikkelen, is het een 'half dement' wezen, min of meer aangepast aan de wereld die het gemodelleerd heeft. En dàt noemen mensen vandaag de dag, ‘normaal’ zijn... "

Tot slot : het verschil tussen burn-out en depressie…

Veel van de symptomen van een burn-out en een depressie komen met elkaar overeen. Mensen met een burn-out zijn vaak somber en lusteloos, net als mensen met een depressie. Om deze klachten te onderscheiden is een goede diagnostiek belangrijk. 

  • Iemand met burn-out wil wel, maar hij kan niet door gebrek aan energie. 
  • Iemand  met een depressie zou wel kunnen, maar wil niet. Het leven is het niet meer waard.  
  • Iemand met een depressie komt moeilijk uit bed en wordt 's avonds actiever.  
  • Iemand met een burn-out is 's morgens actiever en is 's avonds uitgeteld.

Somberheid en een depressie kunnen dicht bij elkaar liggen. Iedereen voelt zich wel eens somber. Maar als je somberheid langer dan twee weken ervaart en het je leven erg beinvloed, kan het zijn dat je depressief bent.  Iedereen heeft wel eens last van stress of is vermoeid.

Als dit van korte duur is, is dit niet ongezond. Maar als stress lang aanhoudt, het voor overbelasting zorgt en je niet goed functioneert, kan er sprake zijn van een burn-out. 

  •  In de horeca en in het onderwijs komt burn-out het meeste voor.  
  • Burn-out komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen.  
  • Mensen met een hoge werkdruk hebben 3,4 keer zoveel kans op burn-outklachten als mensen met een lage werkdruk.  
  • Bij weinig invloed op het werktempo, de uitvoering en volgorde van werkzaamheden en bij weinig ontplooiingsmogelijkheden is de kans op het krijgen van een burn-out anderhalf tot drie keer zo groot.

Een burn-out heeft geen eenduidige oorzaak. Er spelen verschillende factoren een rol bij het ontstaan van een burn-out: 

  • biologische factoren: bijvoorbeeld erfelijke aanleg  
  • psychische factoren: de een is gevoeliger voor stress dan de ander  
  • sociale factoren: bijvoorbeeld invloed van de omgeving, zoals problemen op het werk en dagelijkse spanningen

Voornaamste klachten bij burn-out:

  • Ernstige uitputting psychisch en lichamelijk.  
  • Vervreemding van jezelf, twijfels over je kwaliteiten.  
  • Cynisme, meer afstand tot het werk en de sociale omgeving…

Slot:

Burn-out is de eindfase na het langdurig onder stress staan. Voor overspannenheid geldt dat er hierbij nog een duidelijk aanwijsbare oorzaak ligt. Welke meestal te herleiden is in de 3 maanden voor het ziek worden. Bij burn-out is het meer onduidelijk welke stressbronnen nu voor zoveel narigheid zorgen. Vaak spelen deze al veel langer en wordt er stress ervaren op meerder terreinen. Ook als persoon is men anders in het leven komen te staan. Waardoor je langzaam van je eigen waarden en mogelijkheden bent vervreemd. Stress stelt ons in staat dat we in een ‘bedreigende’ situatie kunnen overleven. Er vinden veranderingen in ons lichaam plaats die ons extra energie en alertheid geven om uit die ‘bedreigende’ situatie te komen. De Adrenaline en Cortisol stijgen en maken het lichaam klaar voor actie. Wanneer deze situatie langdurig aanhoudt blijft het lichaam in actieve stand staan, je verandert als persoon en lichamelijk gaat er van alles mis.